Mirëmbrëma të gjithëve!

Jam shumë i kënaqur t’ju mirëpres këtu në ambjentet e Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme.

E di se keni kaluar disa ditë këtu në Shqipëri, dhe jeni takuar me shumë njerëz.

Jam i sigurt që keni marrë shumë informacion për Shqipërinë, kështu që do të doja të përqendrohesha paksa tek ajo që ne bëjmë, që është thelbi i punës sonë, i punës sime, anëtarësimi i Shqipërisë në BE, e kështu me radhë. Dua të ndaj me ju disa mendime fillimisht dhe pastaj ju takon ju që të bëni pyetje, të merrni përgjigje, komente, por kryesisht patjetër pyetje.

Gjëja e parë që jam i sigurt e keni dëgjuar nga të gjithë është se sa thelbësor është ky proces për ne, sa qendror është për Shqipërinë në ndërtimin e Bashkimit Evropian dhe sa përcaktues është për të tashmen dhe të nesërmen e këtij vendi. Ne jemi me fat që, pavarësisht çfarë ka ndodhur në të shkuarën, sado i ngadaltë, i gjatë ka qenë procesi, jemi tejet të lumtur që të shohim se procesi ka hyrë tashmë në fazën më të rëndësishme për ne. Gjëja më e rëndësishme është që ky nuk është vetëm një objektiv politik, nuk është thjesht një zë i madh i rëndësishëm në politikën tonë të jashtme. Është absolutisht objektivi, përparësia më e parë kryesore kombëtare.

Dhe ajo çfarë e bën të veçantë për Shqipërinë, për këtë shoqëri, është se nuk është vetëm qeveria, nuk është vetëm shumica, por absolutisht gjithkush, i gjithë spektri politik e mbështet këtë proces, e gjithë shoqëria e mbështet këtë proces. Nuk ka asnjë parti politike që nuk e mbështet objektivin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, nuk ka asnjë zyrtar të zgjedhur në qeverisjen qendrore, vendore, në këshill bashkiak apo parlament që nuk mbështet këtë proces dhe kjo është vërtetë e vecantë, në mos unike në Evrope sepse qeveria, opozita, shoqëria civile, biznesi, akademia, të gjithë në këtë vend e kane dhe e ndajmë këtë objektiv: Shqipëria do të anëtarësohet në Bashkimin Evropian.

Kjo është diçka që natyrisht nuk e kemi zbuluar tani; ka qenë kështu për 35 vitet e fundit qysh prej rënies së komunizmit në Shqipëri, ka qenë busulla jonë, jo vetëm në politikën tonë të jashtme, por në gjithçka që ka ndodhur në këtë vend. Anëtarësimi në Bashkimin Evropian ka qenë themelor; nuk ka patur asnjë politikë, asnjë ligj të miratuar, asnjë procedurë, asnjë institucion, asnjë metodë pune, asnjë procedurë standarde veprimi që nuk e ka pasur në themel këtë objektiv. E se si kjo ndikon te procesi, se si kjo udhëheq dhe përplotëson përpjekjet tona për të qenë anëtarë të Bashkimit Evropian, dhe natyrisht edhe formëson përgjigjen ndaj kësaj dëshire që shprehet nga opinioni publik shqiptar.

E dyta është çfarë kemi bërë, çfarë po bëjmë, çfarë do të bëjmë deri më tani, cilat janë planet, ambiciet tona për këtë, për këtë qëllim. Për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian duhen shumë gjëra: së pari duhet shumë punë, duhen shumë energji, duhen shumë njerëz, shumë tru, shumë muskuj. Ka nevojë që të punohet çdo ditë. Ky proces nuk ka asnjë pushim. Është e pamundur që të vazhdosh të punosh dhe të thuash: “Po, ndalem tani dhe do të punoj nesër.” Është një proces pune 24 orë në ditë; kjo ka qenë përvoja së paku  prej 2 viteve të fundit. Ka nevojë sigurisht për kontributin e të gjithëve. Dhe të gjithë këtë e përmbledhim me një fjalë, që janë reformat.

Kjo është fjala kyçe që përdorim edhe me Brukselin: çfarë po bëjmë, si po e bëjmë, dhe si jemi me reformat, angazhimet, zotimet, kriteret, kushtet. Çfarëdo fjale të përdorim, të gjitha përkthehen për ne, në reforma. Sigurisht, kjo nuk bëhet vetëm nga një ekip i vogël, nuk bëhet vetëm nga një institucion. Kjo bëhet nga i gjithë ansambli qeveritar, nga institucionet e tjera të pavarura, nga parlamenti dhe sigurisht do të doja të thoja që ky është një proces që përfshin të gjithë shoqërinë, është një projekt mbarë shoqëror, të gjithë në këtë vend kanë dicka për të bërë për të kontribuar në këtë proces dhe kjo është një prej linjave të komunikimit që ne kemi si qeveri dhe nga kjo ministri unë e kam. Asnjë nuk është përjashtuar sepse procesi ka nevojë për kontributin e të gjithëve. Ambicia jonë është e mjaft mirë-planifikuar, ne kemi një plan, kishim një plan  për nisjen e negociatave,  për hapjen e të gjithë kapitujve,  kishim një plan për përmbushjen e piketave të ndërmjetme dhe kemi një plan për mbylljen e kapitujve.

Disa prej këtyre hapave janë zbatuar tashmë. I çelëm negociatat në 2024 në tetor, dhe për 11 muaj patëm mundësi që të çelnim të 33 kapitujt, të 6 grupkapitujt. E bëmë natyrisht sepse ishim të përgatitur, e bëmë sepse kishim një ekip fantastik negociator, e bëmë sepse kishim një mbështetje, vendosmëri dhe angazhim fantastik qeveritar e politik, por e bëmë po kështu sepse patëm partneritetin me institucionet e Bashkimit Evropian, kryesisht me Komisionin Evropian me të cilin punojmë ditë pas dite, por edhe mirëkuptimin e shteteve anëtare. Asgjë nga këto nuk mund të ndodhë në qoftë se të tri këta komponentë, vendet kandidate, institucionet e vendeve kandidate, ekipet e punës, Komisioni Evropian dhe shtetet anëtare nuk bëhen bashkë. Kjo është mënyra si e zbatojmë procesin, duke i bërë bashkë të tri këta aktorë të mëdhenj. Dhe jemi tejet mirënjohës për çdo kënd në Komisionin Evropian, për delegacionin e BE-së, por edhe natyrisht mirënjohës kolegëve e ish-kolegëve të mi në Bruksel dhe të gjitha ekipeve të shteteve anëtare për mbështetjen e tyre.

Kemi punuar shumë fort. Kemi punuar shumë ngushtë për ta realizuar këtë gjë, për ta bërë realitet. I çelëm kapitujt për 11 muaj që është e pashembullt, jo vetëm për vendet kandidate dhe Ballkanin Perëndimor, por gjithashtu edhe për procesin e zgjerimit në përgjithësi. Kyc ishte përmbushja e piketave të ndërmjetme, dhe në fakt ishte shumë e veçantë sepse ishte ndryshe nga çdo proces më parë, ishim vendi i parë që negocionim me metodikën e re që ndryshoi në vitin 2000. Dhe metodika e re, siç të gjithë e dini, besoj, ka vendosur një kusht të posaçëm që përmbushja e piketave të ndërmjetme është kyçe për çeljen e fazës tjetër. Pra, pa përmbushjen e tyre nuk do të kishim patur mundësi që të vijonim me fazën tjetër të mbylljes së kapitujve, dhe kjo ndodhi më 26 maj. Dhe ishim shumë të lumtur sepse nuk ishte një proces i zakonshëm, ishte fruti i një pune të jashtëzakonshme, i shumë marrjeve dhe dhënieve më komisionin europian për të përmbushur ato çfarë ishin angazhimet e konferencës së dytë qeveritare në 15 tetor kur çelëm grup-kapitullin e parë. Mund t’ju them se ky ka qenë provimi i parë fare në këtë proces dhe jemi shumë të lumtur që ndodhi. Ka treguar së pari nivelin a gatishmërisë, tregoi se 24 kriteret e përkthyera në 92 hendeqe që duhej të ishin plotësuar, u plotësuan, u analizuan nga Komisioni Evropian.

Komisioni Evropian përgatiti raportin për shtetet anëtare, shtete anëtare morën kohën e tyre për ta analizuar në tërësi, në një proces shumë skrupuloz, i pangjashëm me një proces përpara tij, kështu Shqipëria i përmbushi piketat e ndërmjetme, çka nënkupton se Shqipëria ka dhënë garanci të mjaftueshme që në kapitujt 23, 24 deri më tani procesi është solid, aftësia e vendit për të realizuar, për të dhënë rezultate është e pranishme dhe po nisim fazën tjetër që është mbyllja e kapitujve. Në shpresojmë që do të mund të mbajmë këtë ritëm, këtë dinamikë, këtë vrull dhe të vijojmë më fazën tjetër në muajt që vijnë, apo dhe në javët që vijnë gjatë kësaj presidence dhe pastaj edhe me presidencën irlandeze.

Dy ditë më parë vizitova Irlandën dhe zhvillova diskutime me një sëirë ministrash aty, dhe ishim shumë të lumtur të kuptonim që ishim në të njëjtën gjatësi vale dhe gati të bashkëpunonim me ne për këtë. Kemi një ambicie, siç ju thashë, që të mbyllim të gjithë kapitujt vitin tjetër. Kjo është një ambicie që për ne është realiste. Edhe njëherë dua ta vendos në kontekst: çdo gjë që kemi bërë deri më tani ka qenë ambicioze. Tre vjet më parë, katër vjet më parë, nuk do të gjeni ndonjë në këtë vend, përfshirë edhe mua, që mund të besonte që do të çelnim të gjithë kapitujt për 11 muaj, do të ishte që do të përmbushnim piketat e ndërmjetme në një kohë kaq të shkurtër dhe që do të ishim të aftë që të jepnim rezultate, pra që do të plotësonim e të përmbushnim gjithë këto hapa. Po, ja ku jemi. Ja që ka ndodhur. Nuk është rastësi.

Nuk është thjesht një ëndërr, një dëshirë, por mbështetur në disa elemente mjaft kyçe që janë themeli i punës sonë, që janë qartësia e objektivave, angazhimi dhe vendosmëria e hekurt dhe është natyrisht shumë ndihmëse shumë e dobishme dhe konsensusi mbarëkombëtar që kemi për procesin dhe ndoshta niveli i përgatitjes së gatishmërisë së vendit dhe gjithashtu niveli i ekipit tonë që dua ta falendëroj vërtetë që po punojnë pa pushim për të përmbushur këto angazhime po sigurisht është dhe kuptimi dhe mirëkuptimi i partnerëve tanë sepse pa ta gjërat nuk do të realizoheshin.

Kështu që ky hap i përshpejtuar i negociatave mbështetet në këto elemente dhe natyrisht në fund të fundit rezultati është aftësia për të dhënë rezultate në kohë dhe me cilësi, dhe kjo ka ndodhur deri më tani. Për ne anëtarësimi në BE, siç ju thamë, nuk është thjesht një ngjarje apo mbledhje që zhvillohen njëra pas tjetrës apo shkuarja në Bruksel për të raportuar.

Është absolutisht një proces që funksionon në mënyrë të pandërprerë. Motori në Shqipëri që merret me pjesën e BE-së punon pa ndërprerje, pa pushim. Do të doja të thoja pak fjalë për zgjerimin si e shohim, për metodologjinë me të cilën po punojmë dhe me diskutimet aktuale dhe me gjasë të përqendrohem edhe paksa tek integrimi gradual, sepse është një gjë për të cilën kanë folur të gjithë. Që prej këtyre viteve ka patur dokumente, raporte, ide, letra, dhe kjo është gjë shumë e mirë, shumë e shëndetshme, dhe kjo tregon kryesisht mendoj se sa i rëndësishëm është zgjerimi e sa thelbësor është bërë zgjerimi në jetën e politikëbërjes në BE, që sigurisht është diçka që e mirëpresim shumë ngrohtësisht.

Dhe kjo tregon po ashtu se ajo çfarë ne besojmë është absolutisht reale. Ky proces është ndryshe nga ajo çfarë kemi parë në të shkuarën. Pra, gjërat po realizohen, po punojmë së bashku. Sigurisht që mendojmë shumë se si të përmirësojmë, si të përshpejtojmë, dhe këtu shohim të gjitha këto ide të integrimit gradual. Në qoftë se do të marrim në konsideratë gjithçka që kemi parë në komunikime formale, informale apo llojeve të ndryshme, është një dëshirë e sinqertë për një mekanizëm përshpejtues por është shumë e rëndësishme të saktësojmë që nuk i shohim si zëvendësues çdo gjë që mund të bëhet gradualisht për të përshpejtuar, për t’i bërë gjërat më konkrete, për të menduar paksa jashtë kornizës, apo përtej procesit klasik ku e dimë se cilat janë kriteret, ku e dimë se cilat janë mekanizmat e ku e dimë se si vlerësohemi, si i përparojmë, por duke parë se si mund ta shohim mirëfilli, ta bëjmë më praktike duke menduar jashtë kornizash dhe të sigurohemi që ato vende kandidate që japin rezultate, që punojnë me një proces mbështetës në veri sepse ky është thelbi i procesit, të mund të përfitojnë sa më shumë vite të mundur përpara anëtarësimit. Kështu që për ne integrimi gradual është akses përpara anëtarësimit, por nuk mund të jetë shtyrje, nuk mund të jetë një sallë pritjeje, nuk mund të jetë një zëvendësues.

Sepse ne po bëjmë reformat, ne po përmbushim kushtet, ne po plotësojmë angazhimet dhe presim që Bashkimi Evropian të mbajë pjesën e vet të zotimit. Dhe kur flasim bazuar në meritë jemi plotësisht dakord dhe aderojmë në këtë, bazuar në meritë është për Shqipërinë dhe bazuar në meritë është edhe për Bashkimin Evropian. Ata që bëjnë përparime duhet të marrin shpërblimin, kështu ka qenë për ccdo cikël të zgjerimit.

Sigurisht kjo ka të bëjë dhe me besueshmërinë e procesit. Nuk është sekret që 25 viteve të fundit nuk është se ka ndodhur shumë që prej Selanikut të 2003-shit, 23 vjet, nuk ka ndodhur shumë përpara se sa të fillonim procesin dhe progresin real. Ndaj është koha që të shohim vërtet se ku çon e gjitha kjo. Është koha të shohim që ai premtim i bërë asokohe që Ballkani Perëndimor i përket Evropës dhe do të bëhet pjesë e Evropës, kjo perspektivë që shpeshherë nuk ka qenë e qartë, ka qenë e mjegullt dhe ndonjëherë edhe e munguar, ku do të na çojë. Pra, të na çojë diku ku është BE-ja, po e marrim shumë seriozisht, po bëjmë pjesën tonë dhe presim që partnerët tanë të bëjnë pjesën e tyre në frymën dhe kuptimin që zgjerimi nuk është vetëm i mirë për vendet, po është thelbësor për Shqipërinë, është thelbësor për shoqërinë që beson në të ardhmen e vet në BE. Është në fakt ajo që ne e quajmë limfa jonë. Ne nuk kemi plan B, nuk duam plan B, nuk kemi menduar plan B, nuk kemi punuar kurrë për një plan B.

Kemi vetëm një plan dhe ky plan është të anëtarësohemi në BE. Ndaj është tejet e rëndësishme që ne të mbajmë këtë ritëm, të mbajmë besueshmërinë e procesit.

Edhe një herë. Në një proces bazuar në meritë, në qoftë se i japim rezultatet, presim të marrim mbrapsht atë që duhet të marrim, atë që kemi presim të marrim. Sepse e dimë që ka gjithmonë skepticizëm sa kthen kokën, e dimë që mund të ketë vonesa, e dimë që bota në të cilën jetojmë është përplot gjëra të paparashikueshme dhe nuk duam të lëmë asnjë lloj zbrazëtie, nuk duam t’i japim hapësirë asnjë lloj shkurajimi, për aq kohë sa gjërat po funksionojnë në përputhje me ligjin, në përputhje me kuadrin që është përcaktuar nga Këshilli Evropian. Dy pika të tjera dhe do të ndalem. Njëri është komunikimi dhe roli i medias dhe shoqërisë civile. Është tejet e rëndësishme të shohim se si të komunikojmë më mirë. Unë ia them vetes, dhe gjithashtu edhe komunikimet e brendshme, Ministria është shumë e përfshirë, viziton mbarë vendin, takohet me të rinjtë dhe ju shpjegon se çfarë nënkupton BE-ja, çfarë nënkupton për studentët e rinj, studentët e universiteteve, cila është mendësia që kanë si e shohin BE-në, ç’besim kanë në të. Dhe po kështu është e rëndësishme që të shohim se si e kuptojnë ata BE-në, dijen që kanë për të. Kjo është ajo çfarë bëjmë në vend, por duhet të bëjmë edhe shumë jashtë vendit, në shtetet anëtare, sidomos në ato vende ku opinionet publike kanë mendime të ndryshme, mendime të dyta, jo të gjithë kanë të njëjtin opinion.

Edhe pse globalisht, në qoftë se ju besojmë sondazheve, Eurobarometrit të vitit të kaluar, në përgjithësi në shumicën e BE-së, opinioni publik është në favor të zgjerimit. Por natyrisht në vende të ndryshme apo pjesë të ndryshme të disa vendeve, kjo ndjenjë nuk është e dakordësuar apo e ndarë. Pra, ideja është që anëtarësimi në BE është për ata që permbushin kriteret, që aderojnë në vlera, ata që përmbushin të gjitha politikat e BE, ata meritojnë që të jenë pjesë e kësaj familjeje dhe të ulen rreth tryezës. Dhe kjo është shumë e rëndësishme. Sepse zgjerimi, siç e dimë, 7 valët e mëparshme kanë qenë shumë dobiprurëse, jo vetëm për vendet e anëtarësuara, por edhe për BE-në, dhe kjo nuk është ndryshe, nuk mund të jetë ndryshe. Kështu që është tejet në rëndësi që kushdo që i beson Europës, kushdo që beson në të ardhmen e Evropës, në unitetin e Evropës, të argumentojë në favor të zgjerimit. Dhe edhe një herë, bazuar në meritë e jo me rrugë të shkurtra. Ato vende e shoqëri që përqafojnë thelbin, vlerat e BE-së, dhe na duhet të gjithë të jenë pjesë e kësaj fushate, të gjithë të argumentojnë në favor të kësaj Evrope, të Evropës sonë. Pika ime e fundit është shoqëria civile. Natyrisht media ka një rol shumë të rëndësishëm, nuk ka aspak dyshim, për të kundërshtuar narrativa të ndryshme, teori komplotje e kështu me radhë.

Dhe gjithashtu edhe kur flitet për koston e zgjerimit, për shembull, që është qesharake të thuhet, për shembull, që për Ballkanin Perëndimor do të kushtonte një kapuçino në vit për secilin. Pra, kjo është me çmimin e Parisit, jo me çmimin e Ballkanit Perëndimor, është dy kapuçino. Në fakt, ky është ai që quhet marzh i gabimit. Por kur flasim për koston e zgjerimit, se është shumë e lartë, është Komisioni Evropian, janë institucionet evropiane që thonë se sa e kushtueshme do të ishte për Evropën në qoftë se zgjerimi do të dështonte, në qoftë se Evropa nuk do të mbante fjalën, nuk do të mbante premtimin, dhe në qoftë se Evropa nuk do të kuptonte që ky moment është thelbësor për Evropën, për të ardhmen, për sigurinë e saj. Dhe Evropa duhet t’u thotë të gjithëve që nëse nuk merret me fqinjët besueshmëria në vendet e tjera do ishte më e ulët.

Këto ishin pikat që doja të ndaja me ju dhe natyrisht që jam i hapur për pyetje për komente dhe për ccfarëdo qoftë që mendoni se është me dobi.

Pyetje – përgjigje me gazetarët

1. Flora Mcarthey nga Rroktos Parlament TV në Dublin.

Atëherë, siç e përmendët i nderuar ministër, ju në fakt keni qenë në Dublin ditën e martë për të folur edhe për faktin që do të hapet ambasada e parë shqiptare në Irlandë. Çështja e anëtarësimit është shumë e rëndësishme dhe një temë shumë e rëndësishme edhe me përparësi për vetë presidencën irlandeze e cila do të fillojë muajin e ardhshëm, dhe ne e kemi përparësi. Kështu që, duke e patur këtë në konsideratë, Irlanda ka shprehur shqetësim për protestat në Shqipëri apo për atë që aludohet që është mungesa e transparencës për këto plane zhvillimore në Shqipëri? Dhe nëse po, çfarë u keni thënë?

 

 Ministri Hoxha: Unë u gëzova shumë që isha në Irlandë, ishte vizita ime e parë. Në fakt, më vjen keq që të them që s’kam qenë ndonjëherë dhe nuk e kam bërë shumë turizmin në të shkuarën, por ishte kënaqësi që shkova në Irlandë dhe që të diskutonim me një bazë vërtet shumë të fortë për të shpjeguar se sa ka ecur Shqipëria, ku jemi tashmë dhe se çfarë do të mund të bëjmë edhe më tej gjatë 6 muajve në vijim që do të jetë pra presidenca irlandeze.

Pra, unë fola me ministren e punëve të jashtme, folëm, sigurisht pamë menduam për vizionin tonë dhe më siguruan që zgjerimi do të jetë një nga elementët kyç të presidencës irlandeze gjatë gjysmës së dytë të vitit 2026. Ne diskutojmë gjithçka me partnerët tanë. Nuk ka asgjë që ndodh në Shqipëri që ne të mos ta diskutojmë së bashku, por nuk besoj që ju prisni që ne, unë t’ju tregoj juve tani për gjithçka që ne diskutuam. Pra, Shqipëria është tashmë në të gjithë lajmet, gjithandej, për këtë liri fantastike që ne shohim për herë të parë në historinë e vendit tonë dhe për kaq ditë tashmë kemi pasur qytetarët shqiptarë në rrugë duke shfaqur qartazi idetë e tyre. Dhe në lidhje me këtë çështje specifike, nuk besoj se është shqetësim për shtetet anëtare për momentin, sepse ata kanë besim te Komisioni Evropian për vlerësimet që ai bën për të gjitha çështjet në fjalë dhe natyrisht në rast se do të lindë nevoja, ne natyrisht do të flasim, sigurisht. Sepse ne gjithmonë bëjmë diskutime të hapura, të sinqerta me partnerët tanë në çdo lloj niveli dhe sigurisht që në rast se ka nevojë për ndonjë pyetje apo për informacion, mund të na thonë dhe do ta bëjmë këtë gjë.

2. Faleminderit, Ministër!  Michelle Łuczyński. Nga Austria, dy pyetje nëse mundem. Së pari, ju përmendët faktin që nëse Evropa nuk i mban premtimet e saj, premtimin, më saktë pra në rast se nuk ndodh zgjerimi ashtu siç është parashikuar, që do të jetë më e kushtueshme për BE-në kjo. A mund të na tregoni pak më shumë çfarë do të thotë kjo “më e kushtueshme”? Atëherë çfarë do të ndodhë në rast se BE-ja nuk e mban premtimin që ju besoni që BE-ja do ta mbajë? Dhe pyetja e dytë: ju shpjeguat këtë diskutim që po ndodh për anëtarësimin ose integrimin gradual, si një diçka krijuese, një gjë që mund të sjellë të mirat e veta, përfitimet. Çfarë hapash gradual mund të imagjinoni ju për Shqipërinë dhe që mund të funksionojnë për Shqipërinë në këtë lloj skenari gradual?

 Ministri Hoxha: Faleminderit juve. Në lidhje me koston.

Pasi keni bërë gjithçka për të përmbushur kriteret e kërkuara, papritmas e zëmë t’ju thuhet: “Na fal, na vjen keq, po ja që kemi disa probleme për momentin dhe do flasim herën tjetër”. Atëherë, cili është mesazhi për shtetin tonë, për rininë tonë, dhe në rast se nuk ka hapësirë për Shqipërinë apo për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor në Europë, atëherë ne e dimë që në gjeopolitikë nuk ka asnjëherë asnjë boshllëk. Atëherë, me çfarë do të mbetemi? Me si mund ta ushqejmë ne këtë ëndërr? Pra, kjo zbrazëti, me çfarë do të mbushet? Si mund të kemi besim tek e ardhmja? Sepse një gjë është e saktë, sigurisht që ne reformat i bëjmë për veten, është pjesë e planeve tona të zhvillimit.

Megjithatë, unë mund t’ju them që ka qenë më e lehtë, më e shpejtë, më mirë që këto gjëra t’i bënim së bashku, duke patur parasysh që ajo që ne bëjmë jo vetëm që përmirëson shoqërinë tonë dhe na ndihmon për të ecur përpara, për të përmirësuar cilësinë e jetës, për të përmirësuar mirëqenien, por edhe që politikisht të bëhemi pjesë e këtij kontinenti. Pra, nuk mund t’ju jap shifra, por nuk shoh që të ketë interes nga Evropa apo fqinjët Italia, Greqia në Evropën Juglindore, pra që nuk kanë dëshirë për të parë humbje të shpresës apo të së ardhmes, apo që të shohin zhgënjim në Shqipëri.

Ne e dimë që në gjeopolitikë nuk mbetet asnjëherë asnjë zbrazëti. Dikush e mbush, ka interesa, konkurrencë, ka të tjerë që kanë objektiva të ndryshëm, synime të ndryshme, dhe ne nuk duam që të jemi pjesë e asnjë konkurrence, asnjë gare. Ne e kemi bërë shumë të qartë zgjedhjen tonë, dhe zgjedhja jonë është Evropa. Po të hiqet kjo, ne nuk na mbetet asgjë.

Dhe nuk do të jem këtu në rast se ndodh kjo, sepse puna ime, mandati im, është që Shqipërinë ta bëj pjesë të Bashkimit Evropian dhe këtë bëj 24 orë në ditë. Dhe në rast se kjo gjë nuk ndodh, atëherë kjo punë nuk është për mua. Së dyti, hapat. Pra, integrimi gradual, ne e shohim atë si një gjë përshpejtuese, pra vullneti, dëshira, për të bërë sa më shumë që të jetë e mundur. Që kjo ide e këtij procesi që është i ngurtë ndonjëherë, ndonjëherë i ngadalë dhe që qytetarët nuk e shohin ditë e ditës, që ta bëjmë atë të mundur. Dhe sigurisht që çelja e kapitujve dhe negociatat janë shumë të rëndësishme për ata që merren me këtë punë profesionalisht çdo ditë, por nuk është aq e lehtë ta shesësh në thonjëza tek opinioni publik që këto gjëra janë vërtetë skajshmërisht të rëndësishme, që kjo që ne bëjmë sjell ndikimin e vet, efektin e vet, dhe që ndikimi pastaj do të vazhdojë të vijë. Ndoshta ka nevojë që të jemi të përafruar 100% me çdo vendim të Bashkimit Evropian. Kur Bashkimi Evropian cakton sanksione, vendos sanksione, ato bëhen sanksionet tona.

Kur BE-ja merr vendime në rajonin ndërkombëtar, ato bëhen vendimet tona. Kur Bashkimi Evropian ka misionet e veta, ato bëhen edhe misionet tona. Pra, çdo gjë që vendoset në atë tryezë të Bashkimit Evropian, për të bjerë dakord qeveria e Shqipërisë. Dhe pse të mos jemi ne në atë tryezë? Ne nuk jemi anëtarë ende, pra nuk mund të marrim vendime. Por që të jemi aty dhe të paktën të dëgjohemi që të jemi aty, të kemi atë vendin tonë, të marrim fjalën, t’i japim mendimin tonë. Pra, kjo është ajo të mendosh ndryshe.

Pra, është e lehtë për të thënë që nuk merr dot pjesë se nuk je anëtar, sepse si shtet anëtar, do të thotë që mund të marrësh pjesë, por kur nuk je shtet anëtar, nuk bëhet. Por ama, kur shteti ynë është 100% i përafruar me çdo gjë të tillë, atëherë a mund të gjendet një mekanizëm që shtetet si tona të bëhen pjesë e takimeve, të shikojnë se si bëhet puna në Bashkimin Evropian, në mënyrë që kur ne të bëhemi shtet anëtar, atëherë do të jetë shumë më e lehtë që të jemi pjesë e këtij treni ndërkohë që ai ecën. Sigurisht ka edhe gjëra të tjera që kanë efekte edhe më madhore.

Për shembull, po diskutohet për të gjetur mënyra që edhe bizneset tona të bëhen pjesë e tregut unik ose e disa pjesëve të tij. Kjo, për shembull, është shumë e rëndësishme për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme, për bizneset tona.

Po, edhe se çfarë të duhet ty si biznes për të qenë konkurrues në tregun më të madh të të gjithë botës. Pra, në rast se premtimi është i vërtetë, në rast se puna është e vërtetë, dhe në rast se ne kemi hapur dhe mbyllur kapituj të caktuar, atëherë pse të mos jemi të asocjuar me ato politika që mbulojnë këto kapituj? Pra, është shumë e logjikshme për ne. Unë e kuptoj që nuk ekziston kjo si qasje sipas rregullave të tanishme, por kjo është edhe arsyeja sepse, duke menduar ndryshe, ti mund të sjellësh ide të reja, ndoshta edhe ide praktike, për ta bërë më të lehtë, më praktike, që, të bëhemi pjesë e Bashkimit Evropian. Për shembull, për administratën tonë publike, do të ishte shumë mirë që të merrte pjesë në takime nga më të ndryshmet, sepse ka 1,400 struktura të ndryshme, dhe e kemi listën e tërë sepse kemi bërë edhe një herë. Dhe për këto struktura ne kemi persona që punojnë në këto fusha, në këto lëme, që të përmirësohet mënyra e punës, të bëhesh më efikas dhe të kesh mundësi që të përballesh me përgjegjësinë që do ta kesh në shpatulla kur të bëhesh shtettar.

Pra, kjo është mënyra se si e shohim ne. Sigurisht ka agjenci të ndryshme, fusha të ndryshme, ku ne mund të bëhemi pjesë tashmë dhe jemi tërësisht gati. Kështu që unë sinqerisht mendoj që të gjitha këto ide që janë hedhur tashmë, qoftë nga shtete të ndryshme anëtare ose më të vogla nga Franca dhe Gjermania, për shembull, nga ai dokument që u vu, pra, janë diskutime vërtet të qenësishme dhe ne presim që Këshilli Evropian të ketë edhe disa ide, pra, të sjellë edhe disa gjëra të tilla. Pra, si mund të bëhen disa gjëra në mënyra të tjera, jo siç janë bërë deri më tash? Një shembull tjetër: kur ne dëshironim të bëheshim pjesë e SEP-ës, pra, e zonës së vetme të pagesave, zonës evropiane të vetme, dhe në fillim na u tha: “Jo, nuk mund të bëheni pjesë e saj sepse nuk jeni shtet anëtar.” Dhe pastaj dikush tha: “Po mirë, po pse të mos përpiqemi?” Sepse nga kjo përfitojnë të gjithë. Dhe ja që ndodhi, ndodhi në një kohë rekord. Unë isha në Bruksel në atë kohë, sidomos po të shikosh metodat e punës të BE-së, që nga Komisioni në Këshill, në Parlament, të gjitha marrëveshjet që duheshin bërë për huadhëniet, për grantet, pra, ishte vërtet fantastike.

Pra, kur, patjetër që ti e gjen mënyrën, kur ekziston vullneti, kur ekziston vullneti politik, pra, kur ka dëshirë, ka edhe zgjidhje, dhe që do të thotë që, ka cilësi pune dhe kur i jepet mandati, të gjithë mund të arrijnë ta bëjnë këtë gjë. Dhe besoj që do të arrihet diçka edhe për integrimin gradual, po.

3. Francesca Basso, Corriere della Sera. Çfarë mendoni për idenë që për vite, me disa shtete themeltare anëtare, pesë apo gjashtë, për t’i çelur dyert pa të drejtën e vetos për të rinjtë?

Ministri Hoxha: Kjo është pjesë e ideve, kjo është pjesë e ideve. Kemi dy probleme këtu. Njëri, që po, ka një nevojë, ka një kërkesë, ka një pritshmëri për t’u anëtarësuar, që është e jona. Nga ana tjetër, në Bashkimin Evropian disa, në mos të gjithë, thonë që edhe ne duhet të reformohemi, duhet të përmirësojmë metodat tona të punës, në mënyrë që ta mbajmë efikas këtë union. Dhe për këtë arsye duhet të bëhet edhe përmirësim i proceseve vendimmarrëse. Ne nuk jemi pjesë e kësaj, sigurisht, sepse nuk jemi rreth tryezës. Ne jemi vetëm dëgjues, vëzhgues shumë të vëmendshëm të asaj çfarë ndodh në Bashkimin Evropian, por për aq sa i takon Shqipërisë, ne jemi fleksibël në kuptimin që jemi të prirur të eksplorojmë çdo rrugë që na çon drejt Bashkimit Evropian, që nuk na e vonon procesin dhe objektivin fundor të të bërit anëtar në Bashkimin Evropian. Por edhe nëse kërkon një lloj fleksibiliteti që mund të t’i ofrojë një kuadër fiks kohor që Bashkimi Evropian të shikojë të përmirësojë metodat e veta të punës, atëherë jemi të gatshëm ta shikojmë.

Dhe është diçka që e ka përsëritur kryeministri shumë herë dhe ju keni pasur takim edhe me të, që Shqipëria është gati të bëjë një premtim që ne nuk do ta përdorim veton. Çfarë nënkupton kjo? Që nuk do të shkojmë në Bashkimin Evropian për t’i bërë gjërat më të vështira, për të bllokuar të tjerët. Kështu që në qoftë se Shqipëria do të ishte i vetmi vend që nuk do të ishte pjesë e një politike të caktuar, ne marrim zotim që tani do të jemi pjesë e konsensusit, sepse mendojmë që është e rëndësishme të shkojmë atje dhe të veprojmë në përputhje me shtyllën më të rëndësishme të Bashkimit Evropian, që është solidariteti. Sepse në themel të Bashkimit Evropian është solidariteti, të ndihmosh njëri-tjetrin, të ndihmosh ata që janë më në nevojë për një kohë të caktuar, derisa ata të mëkëmben dhe të vijnë në nivelin e zhvillimit që të mund të ndihmojnë të tjerët. Ky ka qenë parimi themelor i Bashkimit Evropian, siç e shohim dhe ne nga jashtë. Ne jemi të hapur. Këto diskutime duhet të zhvillohen. Ka ide që presim, tuajat aty. Ka ide që janë të sinqerta, mendoj, që vijnë nga vullneti i mirë për të parë se si të ruajmë zgjerimin, si të kapitalizojmë mbi gjithçka, por edhe si të ndihmojmë njëri-tjetrin në përpjekje për të dashuruar në sukses.

Kohët tani janë ndryshe edhe nga 13 vjet më parë kur u anëtarësua Kroacia, apo edhe kur u anëtarësua Bullgaria-Rumania, ne e dimë që gjërat kanë ndryshuar, Evropa ka ndryshuar dhe na duhen argumentet më të mira për t’i bindur ata që janë skeptikë. Pra, ne jemi gati që t’i bëjmë gjërat sa më të lehta të jetë e mundur. Kjo është qasja jonë.

4. Pabël Novak, jam nga radio publike e Republikës Çeke. Cila është strategjia juaj e komunikimit me publikun, sepse të gjithë janë të bindur? Ka, natyrisht, edhe opinione pozitive, por edhe ka edhe disa frikëra për efekte negative, sepse si anëtar mund të humbni një pjesëvrtë sovranitetit. Për shembull, politika e përbashkët bujqësore mund të ketë ndikim te fermerët tuaj. Po themi që 1 hektar është ferma mesatare në vendin tuaj. Si komunikoni ju me ta? Si komunikoni me këta aktorë, me fermerët, me sipërmarrësit, me njerëzit që janë pjesë e këtij procesi negociatash? Si i komunikoni qëndrimet tuaja dhe pozicionet negociatore? E po t’i shtoj edhe pyetjes koleges irlandeze. Me sa kuptoj, keni folur dhe me kryeministrin irlandez për çështjen e lagunës së Nartës. Si e shpjeguat neglizhencën e qeverisë suaj dhe mungesën e transparencës?

 

Ministri Hoxha: Për pyetjen e parë, komunikimi jashtëmase i rëndësishëm. Dhe me gjasë kjo është një fushë ku duhet të bëjmë më mirë, duhet të bëjmë më shumë, dhe duhet ta bëjmë në mënyrë të vazhdueshme, sidomos së paku për opinionin publik vendas. Gjatë 3 muajve të fundit, gjërat kanë ndryshuar, janë përmirësuar. Kjo ministri ka nisur një program për të shkuar në mbarë vendin për të takuar të rinjtë të shkollave të mesme, të universiteteve, në mënyrë që ata që do të jenë pjesë e tregut të punës, kur Shqipëria, ose afër kohës kur Shqipëria sipas planit tonë do të anëtarësohet në Bashkimin Evropian, është shumë e rëndësishme për ne që ata ta dinë se çfarë ndodh, që të përgatiten. Kemi nisur një fushatë, BE-ja dhe ju. BE-ja nis në shtëpi. Ky  është slogani, kjo është motoja jonë: “Fillon këtu, nis këtu, sepse këtu i bëjmë reformat, sepse këtu i marrim zotimet, sepse integrimi europian në fakt ndodh këtu.” Mbledhjet ndodhin në Bruksel, vendimet merren në Bruksel, por ajo çfarë është kuptimi i plotë, në kuptimin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ndodh këtu, në Shqipëri, në qytetet, fshatrat tona, familjet tona, shkollat tona, parlamentin tonë, në gjithçka që bëjmë në këtë vend. Por bie dakord, na duhet të bëjmë më shumë, na duhet ta bëjmë më mirë, dhe sidomos për ato fusha, grupe e aktorë që janë shumë më të përfshirë në politikat themelore të Bashkimit Evropian. Sigurisht, që ne përpiqemi të punojmë me pushtetin vendor që t’i përgatisim kur të vijë koha si të jetë më mirë dhe të jenë të aftë të thithin fondet strukturore.

Po përgatisim po kështu komunitetin e biznesit, përfshirë komunitetin bujqësor, për t’ju shpjeguar se çfarë nënkupton mirëfilli të qenit pjesë e Bashkimit Evropian.

Ka dy anë të kësaj çështjeje. Natyrisht që në këtë vend të gjithë e shohim BE-në si vendin ku duan të jenë, sepse në këtë mënyrë vendi ynë do të zhvillohet, do të begatohet, do të jetë në një vend më të mirë për shkak të solidaritetit, mekanizmit, fondeve të BE-së, por nuk e shohim atë si një ATM. Ka natyrisht përgjegjësi, dhe përgjegjësia është si të përgatitemi që të jemi konkurrentë në një treg që nuk e njohim, sepse nuk veprojmë aty, e njohim nga jashtë. Pozicionet tona negociatore janë vendosur, emëruar nga Parlamenti Evropian. Ka dokumente që ne i qarkullojmë me BE-në, por ka shumë, shumë sa i takon përgatitjes që ndodh me aktorët, me shoqërinë civile, që çon në përgatitjen e këtyre dokumenteve, takime, konsultime specifike. Megjithatë, jam dakord me ju që duhet të bëjmë më shumë, duhet të bëjmë më mirë dhe të kemi një komunikim më të madh e më të mirë, më konkret. Sigurisht që kjo ministri, unë dhe kolegët, kolegët në qeveri dhe ekipet janë të angazhuar për këtë, por natyrisht që e ndiej që duhet bërë më mirë. Për pikën e dytë, në fakt pati një opinion në BE që jam i lirë të mos bie dakord me të. Kjo është një çështje që e kemi diskutuar gjerësisht me kryeministrin, kështu që mos prisni që t’ju them diçka që nuk e dini tashmë.

Megjithatë, gjërat kryesore: “çfarë i thatë homologut tuaj”? Unë homologut i them gjithçka që duhet të dijë, dhe ne natyrisht që nuk mund t’i sjellim publikisht diskutimet, por ka 3 gjëra të rëndësishme.

1. Për këtë projekt specifik do të ketë vlerësim (assessment). Një vlerësim tërësor të ndikimit të mjedisit të projektit të ardhshëm.
2. Nuk kemi një projekt, është përsëritur, kush e di se sa herë një gjë e tillë. Nuk ka një projekt të miratuar. Ka një punë që po bëhet për një projekt, dhe unë besoj informacionin e qeverisë time nga arkitektët më të mirë ndërkombëtarë, më të mirënjohur në fushë të caktuara se si të ndërtojnë në mënyrën më të mirë zhvillimin dhe natyrën. E kanë bërë këtë gjë më parë dhe besojmë që do ta bëjnë edhe në këtë rast, por projekti ende duhet bërë. Mbi bazën e këtij projekti do të zhvillohet një… sepse unë po flas atë çfarë komunikon qeveria. Do të bëhet edhe një herë nga më të mirët që punojnë në këtë fushë, më të mirët brenda dhe jashtë vendit. Pra, ne do të vendosim ekuilibrin më të mirë të mundshëm e të duhur midis nevojës për zhvillim e nevojës për mbrojtje. Nuk po shpikim asgjë, është bërë gjetkë diku tjetër dhe nuk ka arsye pse mos të bëhet si duhet. Dhe pastaj elementi i tretë është projekt privat, në një zonë private nga një zhvillues privat. Qeveria është për të siguruar që rregullat, zotimet ndërkombëtare e legjislacionit të zbatohen.

Le të kemi durim, të shohim çfarë do të bëhet përpara se sa të dalim me gjykimet nxituara.

5. Franceska, unë jam korrespondentja e BE-së për agjencinë austriake. Do t’i kthehem zgjerimit: Shqipëria dhe Mali i Zi shihen si pararojë në procesin e anëtarësimit, dhe ndoshta do të bëhen pjesë e BE-së përpara shteteve të tjera të Ballkanit Perëndimor. Mendoni që ky është stimul në vetvete dhe një sinjal pozitiv për vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, apo do të krijojë edhe zhgënjim apo frustrim? Dhe një pyetje e dytë, nëse mundem, është që Austria, pra qeveria austriake, është një mbështetëse e fortë e zgjerimit, por qytetarët në vetvete janë mjaft skeptikë. Si e shpjegoni ju këtë gjë? Faleminderit!

Ministri Hoxha: Arsyeja pse e kam thënë publikisht shumë herë, çfarëdo që do të ndodhë me vendet e rajonit, me secilin prej tyre do të duhet të mirëpritet nga të gjithë. Pra, çfarëdo që të ndodhë në Malin e Zi do të jetë lajm i mirë për Shqipërinë, por edhe për rajonin, sepse ne, të gjithë ne, kemi qenë në të njëjtën situatë, në të njëjtën shportë, me premtime.

Sepse nuk po shihnim rezultate. Pra, ajo që mendoj është që çfarëdo që të ndodhë me 1, 2 apo më shumë vende të Ballkanit Perëndimor, në rast se më në fund pra, shtetet e Ballkanit Perëndimor do ta gjejnë veten në BE; ky është lajmi më i mirë i mundshëm, dhe ky është mesazhi më i mirë i mundshëm që kjo është rruga e duhur dhe ka vetëm një rrugë për të arritur në BE.

E dyta, dhe do t’u kthehem tashmë ideve si integrimi gradual. Edhe në rast se një apo dy shtete do të bëhen vende anëtare të Bashkimit Evropian dhe disa vende të tjera të rajonit do të mbeten pas dhe do të duhet më shumë kohë, ne mendojmë që është e rëndësishme që ne të mos japim ndjesinë e gabuar që të tjerët do të mbeten pas. Ata nuk do të duhet të mbeten pas, por duhet të përfitojnë sa më shumë që të jetë e mundur nga ato mënyra, programe, skema, që të shikojnë që gjatë kohës që ato do të negociojnë, ndërkohë që bëjnë të gjitha detyrat për të mbushur angazhimet që duhet të përmbushin, dhe që të arrijnë gjithçka që duhet të arrijnë në vendet e tyre, ata përfitojnë sa më shumë që të jetë e mundur nga këto programe të BE-së apo struktura politike në të ardhmen. Pra, nuk e shoh si negative, por përkundrazi si patjetër vetëm pozitive.

Po, ju lutem!

Atëherë ishte edhe një pyetje e dytë… e vërtetë, për opinionin publik në Austri. Atëherë, edhe një herë, pra, siç e kam thënë. Këtu bëhet fjalë për faktin, pra, që Austria ka qenë një nga mbështetësit më të fortë të zgjerimit. Austria ka krijuar edhe grupin e miqësisë me Ballkanin Perëndimor, dhe sigurisht që kemi patur të gjithë që kanë qenë shumë inkurajues në qeveritë austriake. Për opinionin publik, nuk di t’ju them sepse unë nuk jetoj në Austri, por ndoshta do të duhet që diçka të bëhet. Ne bëjmë punën tonë, ndoshta ne duhet të komunikojmë punët që ne bëjmë dhe rezultatet që arrijmë edhe më mirë. Prandaj e përmenda edhe rolin e rëndësishëm që ka media, shoqëria civile, por edhe nevoja ndoshta që të shpjegohet nga këndvështrimi i shteteve që janë bërë shtet anëtare, që të jetë i tillë, se çfarë ka ndodhur pasi janë bërë shtet anëtare, se sa shumë ka ndryshuar shteti i tyre pasi janë bërë shtet anëtare, se si ka ndryshuar shoqëria, jeta, si është përmirësuar cilësia e jetës. Pra, një fakt dihet tashmë që për çdo zgjerim ka patur skepticizëm. Nuk ka qenë ndonjë gëzim i madh, ndoshta përveçse 2004-s, për shkak të asaj vale të madhe zgjerimi, por edhe atëherë ka patur shumë skepticizëm në disa vende të caktuara. Ne i dimë, për shembull, historinë e hidraulikut polak në Mbretërinë e Bashkuar, etj., por asnjë nga ato gjëra që u thanë nuk rezultoi që të ishte problematike dhe që çdo shoqëri ka ecur përpara me zgjerimin.

Dhe kur e shoh se si është ndërruar Polonia gjatë 22 viteve të fundit, se si është ndërruar Irlanda, në fakt, udhëheqën shumë e shumë vite, 60 e ca vite, 40 vite, Greqia, por është vërtetë fantastike. Dhe kjo nuk ndoshta komunikohet nga hera, sepse historitë e suksesit nuk janë ato që ne i shikojmë.

Kur faqet e para të gazetave, kështu funksionon psikologjia jonë, por është gjynah pra që të shikojmë që pak kohë duhet për të kuptuar se fuqinë shndërruese që ka anëtarësimi në BE, sepse është pikërisht për ato shtete që e kanë kaluar këtë gjë dhe ndërkohë kemi shtete si Shqipëria që kanë dekada të tëra që kur e kemi aplikuar dhe që e kemi këtë dëshirë.

 6. Mirëdita, unë quhem Nikola dhe vij nga Radiotelevizioni Publik i Bullgarisë dhe ju keni qenë edhe në Bullgari. Ju lutem, më thoni, a keni frikë apo merak që negociatat, për shembull me BE-në, do të kenë edhe ngadalësim për shkak të protestave? Sepse ndoshta kur njerëzit shikojnë se çfarë po ndodh këtu, do të mendohen dhe si i shikoni të drejtat e pakicave në vendin tuaj.

 Ministri Hoxha: Atëherë, protestat tregojnë një gjë që është themelore, që në Shqipëri ne kemi liri, që njerëzit mund të dalin në rrugë e të shprehen ashtu siç e mendojnë ata. Pra, mund të bësh kërkesa politike, ose mund të sjellësh çfarëdolloj idesh, ndoshta dhe jo më të mirat e mundshme, por që gjithsesi idenë tënde ti ke të drejtë ta shprehësh dhe ajo e drejta pra për protestë respektohet në Shqipëri dhe nuk shoh lidhje ndërmjet protestave dhe të drejtës.

Pra, negociimet me BE-në, anëtarësimi në BE është e drejta e qytetarëve që të protestojnë, ndërkohë që ne bëjmë punën tonë të gjithë dhe do të shikojmë se si do të ndodhin këto gjëra, por nuk shoh lidhje ndërmjet protestave dhe procesit të anëtarësimit në BE. Protestat nuk kanë lindur në Shqipëri, nuk ndodhin vetëm në Shqipëri, ka protesta edhe në Belgjikë, edhe në Francë, edhe në shtete të tjera anëtare, janë pjesë e përditshmërisë së jetës, kështu që besoj që është një gjë me të cilën thjesht do të duhet të jemi të mësuar. Dhe është e vërtetë që në vendin tonë vetëm një herë ka ndodhur kur ne nuk mund të protestonim të demonstronim dhe atëherë ka qenë gjatë komunizmit, por tashmë gjatë këtyre 30 viteve të demokracisë, gjithnjë e më shumë ne kemi arritur të kuptojmë që jo vetëm që ne kemi kuptuar që institucionet tona janë të forta, por shikojmë edhe këtë gjallëri në shoqërinë tonë me qytetarët tanë që duan të dëgjohen ndonjëherë edhe me konfuzim, por që gjithsesi unë e shoh si një shembull i cili do të duhet që t’i bëjë të tjerët të kuptojnë që liritë individuale në Shqipëri funksionojnë dhe kjo është një nga ato gjërat, këtë mendoj unë, që do të shikojnë dhe do të mendohet për protestat.

Ndërsa sa u përket pakicave kombëtare, ju e dini që pakica bullgare është pjesë e 9 pakicave apo minoriteteve të cilat Shqipëria i ka njohur. Ne kemi një legjislacion shumë të fortë kombëtar, pra jo vetëm ligj, edhe struktura që merren me pakicat, por ne kemi bërë një gjë që nuk e bëjnë të gjithë, madje edhe në disa shtete të Bashkimit Europian. Ajo që ne kemi bërë është që ne kemi legjislacion i cili lejon që qytetarët e Shqipërisë të vetëdeklarohen. Pra, në rast se dikush mendon që është bullgar, mund të shprehet si i tillë dhe thjesht mund ta thotë këtë gjë. Pra, kjo është një e drejtë, një liri bazë, elementare, të cilën këtu qytetarët shqiptarë e gëzojnë. Pra, kemi legjislacion për pakicat kombëtare, për trashëgiminë e tyre kulturore.

Për zakonet, për gjithçka. Pra, nuk është problem kjo, ky nuk është problem. Pra, situata e pakicave në Shqipëri është në mënyrë absolute në përputhje jo vetëm me legjislacionin vendas, por edhe me atë ndërkombëtar, dhe është pjesë e vlerësimeve që ne marrim çdo vit edhe nga Komisioni Evropian në raportin vjetor që nxjerr për Shqipërinë. Por është edhe një gjë që ne kemi kuptuar, që sa më mirë të trajtojë një vend pakicat e veta, aq më e mirë është shoqëria, marrëdhëniet brenda saj me pakicën, dhe aq më shumë ajo pakicë identifikohet me atë shtet në të cilin jeton. Dhe kjo ka të bëjë jo vetëm me etninë bullgare apo me çdo lloj pakice tjetër. Pra, kjo është gjë tashmë që është ndërtuar hap pas hapi, gur pas guri, kështu që pakicat në Shqipëri i gëzojnë të gjitha të drejtat të cilat ato duhet të gëzojnë sipas legjislacionit vendas, edhe atje evropiane ndërkombëtare. Nuk kemi asnjë problem në lidhje me këtë çështje.

 7.  Unë jam Tomas Hoza, unë jam korrespondent i gazetës gjermane. Përmendet që anëtarësimi do të thotë shumë për rajonin, por ndonjëherë fqinjët janë pengesa më e madhe për anëtarësimin, ashtu siç ka përjetuar edhe fqinji juaj i Maqedonisë së Veriut. Ju përjetuat disa probleme në fillim. Tani a ka ndonjë fushë, ndonjë aspekt që mund të shndërrohet në problem?

 E dyta, qeveria juaj i ka caktuar vetes një kalendar shumë intensiv, shumë të fortë me çeljen dhe mbylljen e kapitujve. A mund t’ju pyes ç’është kjo shpejtësi, e jashtëzakonshme? A nuk mendoni që kjo shpejtësi do të ndikojë në cilësinë për pyetjen e parë?

Ministri Hoxha: Marrëdhëniet tona me Greqinë, jam shumë i lumtur t’ju them që po jetojmë në një periudhë ku marrëdhëniet tona kurrë nuk kanë qenë më pozitive e ku kemi një frymë kaq të bashkëndarë në përpjekje për të bërë gjithçka, për të trajtuar, jo për të zgjidhur, por për të trajtuar ato çështje që kanë qenë pjesë e shportës së marrëdhënieve dypalëshe.

Ka një dëshirë të përbashkët për të ecur përpara, për të vendosur gjithçka në perspektivë dhe për të trajtuar disa çështje shumë të vjetra të mbetura pezull, përfshirë edhe një çështje themelore që na duhet të zgjidhim, që është shelfi kontinental dhe zona detare.

U përpoqëm, nuk mundëm ta bënim, u përpoqëm dy herë që të arrinim një marrëveshje që të bënim, ta bënim përmes një procesi negociatash, nuk dolëm në përfundime, kështu që vendosëm të shkojmë në gjykatë. Ndaj, si Shqipëria ashtu dhe gjykata do të shkojnë në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë, do të paraqesin dosjet përkatëse në mënyrë që gjyqtarët të marrin mendimin siç ka ndodhur në shumë raste të tjera. Por ka një dëshirë të përbashkët bazuar në pjekurinë e marrëdhënies sonë, që jo vetëm është koha për të ecur përpara e për të parë aspektin pozitiv, por të parë se si të mund ta ndihmojmë njëri-tjetrin në mënyrë të ndërsjellë, jo vetëm që të ndërtojmë një miqësi, kohë gjatë e të fortë, sepse jemi miq, jemi fqinjë, jemi partnerë në NATO, aleatë, pra, këto janë, po themi, blloqe që na kanë ndihmuar e do të na ndihmojnë në këto dëshirat e përbashkëta.

Jo, e shohim Greqinë si një mbështetëse të madhe në zgjerimin e apo në anëtarësimin e Bashkimit Evropian. E shohim si një aleate mbështetëse shumë të madhe në anëtarësimin e Shqipërisë Bashkimin Evropian dhe në fakt procesi ynë vijon me presidencën e Irlandës, por gjithashtu më pas edhe me presidencën e Lituanisë në fillim të vitit tjetër dhe po kështu dhe me Greqinë. Po punojmë pra me këtë lloj fryme.

Pse kjo lloj shpejtësie?

Për ne sigurisht është e pashembullt të kemi një ritëm të tillë negociatash, por është diçka që e kemi vetë caktuar. Ambicia jonë pas gjithçkaje që kemi diskutuar me Bashkimin Evropian duke e gjykuar kapacitetin për të dhënë rezultate, duke gjykuar nivelin e përgatitjes së ekipit tonë dhe pasi kemi provuar veten kaq shumë herë, Komisioni Evropian e mbështet këtë ambicie dhe kemi punuar me këtë premisë, por koha po kështu është thelbësore dhe vetë momenti është thelbësor, sepse ne e dimë që në rastet e mëparshme kjo dritare, anëtarësimi, zgjerimi ngushtohet, e mbyllet. Nuk jam i sigurt që do të mbetet hapur për shumë kohë, sepse kohërat ndryshojnë, situatat në vende të ndryshme mund të ndryshojnë, ndjesitë edhe humori mund të ndryshojmë ndaj duhet të kapitalizojmë kohën, por të kapitalizojmë kohën mbi premisën që jemi gati, jemi të aftë, ne po bëjmë gjëra, po zbatojmë reforma, po kontrollohen, po vlerësohen, po pranohen dhe sigurisht më pas duhet të vijë vendimi.

Sigurisht që ne e kemi vënë veten nën shumë trysni pozitive për të dhënë rezultate, por për aq kohë sa mund ta përballojmë çdo sekondë i marrë është sekondë i fituar dhe çdo sekondë i shpenzuar e është një sekondë për të arritur atë çfarë kemi kërkuar gjatë kësaj dekade.

8. Përshëndetje, kam një pyetje për kapitullin 27 që është njëri prej më të vështirëve për t’u mbyllur.

Siç u shpreh Komisioni Evropian pak ditë më parë për shqetësimin mbi projektin në Zvërnec ndjesë për theksin tim, a nuk tregon në një farë mënyre që ka një paradoks midis mënyrës suaj të zhvillimit bazuar në turizëm dhe angazhimit tuaj evropian? Dhe pyetja e dytë, shohim apo mund të shohim çdo ditë një fluks në rritje të njerëzve që protestojnë? A nuk keni frikë që kjo do t’ju destabilizojë në skenën evropiane?

 Ministri Hoxha: Sa i takon kapitullit 27 është një nga më të rëndësishmit, me gjasë nga më kërkuesit, nga më të kushtueshmit dhe një nga kapitujt që kërkon vërtetë shumë punë e shumë rezultate. Nuk ka aspak dyshim për këtë. Po të vija një hierarki të kapitujve, 27 është në krye sa u takon kritereve, kërkesave që ka, por ne jemi të vetëdijshëm për këtë.

Po punojmë, punojmë paralelisht.

Që prej çeljes së secilit prej kapitujve kemi ekipe dhe nënekipe që punojnë paralelisht dhe në momentin kur vjen koha për mbylljen e këtij kapitulli natyrisht duhet të tregojmë se çfarë kemi bërë, si e kemi bërë e kështu me radhë.

Tani ju referuat zëdhënësit të Komisionit Evropian dhe ai tha dhe mund ta citoj “pasoja të mundshme potenciale.”

Ky ishte formulimi. Pra thanë po e ndjekim situatën që është normale sepse ndjekin gjithçka që ndodh në Shqipëri. Ne do të shohim nëse ka pasoja potenciale që do të thotë ndoshta, që do të thotë nuk ka prova ende. Po do të thotë ndoshta, dhe e treta do të vazhdojmë bashkëpunimin me autoritetet shqiptare dhe sigurisht që na kujtoj detyrimet të cilat i dimë. Ne nuk diskutojmë nëpërmjet zëdhënësve me Bashkimin Evropian se punojmë përditë me ta. Ne punojmë ditë pas dite me Komisionin Evropian në Bruksel në Tiranë dhe natyrisht dhe me shtetet anëtare.

Kështu që ky ishte një qëndrim, një pozicion pasi Komisioni Evropian u pyet, por ishte për të thënë që çdo gjë që ndodh në Shqipëri ka vëmendjen e Komisionit Evropian, sepse jemi partnerë, sepse negociojmë, sepse ne duhet të jemi bindës për atë që bëjmë e kështu me radhë. Ndaj le të mos dalim, mos të nxitojmë të dalim në përfundime. Nuk besoj se më duhet ta përsëris që ka një ide për të zhvilluar një projekt atje sepse është tejet e rëndësishëm për turizmin tonë, një nga industritë më të rëndësishme të këtij vendi, por do të bëhet në përputhje me rregullat, në përputhje me ligjet, do të bëhet në përputhje me kriteret e procesit të negociatave për anëtarësim Bashkimit Evropian. Kjo është baza.

Edhe njëherë, nuk i shoh protestat si diçka që janë kundër procesit. Po pyesni kë të doni në atë protestë dhe do t’ju thonë po, jemi në favor të  Bashkimit Evropian dhe nuk do të bëjmë asgjë. Besoj ne nuk do të bëjmë askush nuk do të bënte asgjë kundër procesit të anëtarësimit, por edhe njëherë i shohim protestat si pjesë e lirisë, si pjesë e dëshirës për të dalë për t’u shprehur një brez që e sheh kohën mes e të rinjve, që është më kërkues, është diçka me të cilën duhet të mësohemi. Faleminderit.

9. Po, Patrik Gajer, CNN nga Republika Çeke. Reagimi nga Brukseli ishte i fortë pardje. Sipas jush a ngrihet pyetja në vijim resorti luksoz në ishull apo anëtarësimi në BE?

Ministri Hoxha: Në fakt jeni i vetmi që e bëni këtë pyetje. Nuk është bërë ndonjëherë kjo pyetje se nuk ka asnjë lloj logjike që të vendosësh resortin përkundrejt BE-së se nuk ka asnjë lloj gjëje të tillë do të jetë resorti dhe BE-ja, por do të jetë gjithmonë diçka që do të bëhet dhe po e përsëris në përputhje me legjislacionin kombëtar, me angazhimet ndërkombëtare dhe në pajtim me procesin tonë në Bashkimin Evropian asgjë nuk mund të na devijojë nga procesi e antarësimit të Bashkimit Evropian, por nuk ka dhe asnjë nuk e ka thënë këtë gjë dhe ju po nxitoni të dilni në përfundime sepse mund t’ju citoj zëdhënësin që tha pasoja potenciale të mundshme dhe sigurisht ne jemi në kontakt me Komisionin Evropian në çdo nivel, kështu që nuk kemi nevojë të flasim me njëri-tjetrin publikisht. Kaq mund të them për këtë dhe sërish do duhet të presim për projektin, do duhet të presim vlerësimin e ndikimit në mjedis që do të kryhet dhe pastaj sigurisht që mund të flasim më konkretisht.

Duhet natyrisht që t’i kemi, nuk e di, duhet të jetë pyetja e fundit. Kemi kohë vetë për një pyetje të fundit. Kush do të jetë i fundit për një pyetje?

10. Ministër, nesër vendi juaj do të ketë një samit midis Ballkanit Perëndimor dhe Ukrainës?

Ministri Hoxha: Jo më vjen keq t’ju them që për arsye që nuk kanë aspak të bëjnë me Shqipërinë, me mua apo me ministrinë, po për shkak të situatës në Ukrainë dhe të situatës komplekse atje që të gjithë e kuptojnë dhe unë e kuptoj me kërkesë të kolegut tim, e kemi shtyrë me Sybiha sepse ai nuk kishte mundësi të merrte pjesë vetë personalisht dhe natyrisht një takim për Ukrainën pa përfaqësues të Ukrainës nuk do të kishte qenë logjikë thjesht është shtyrë. Natyrisht do ta organizojmë si pjesë e angazhimit tonë sepse është pjesë e asaj çka kemi bërë qysh ditën e parë në mbështetje të Ukrainës, në mbështetje të kauzës së drejtë të Ukrainës, në dënimin e agresionit rus dhe duke u përpjekur të bëjmë gjithçka mundemi në çdo nivel, në çdo rrugë të mundshme për të ndihmuar Ukrainën.

Sigurisht ky takim do të ishte dhe do të jetë kurdo që të ndodhë, shpresoj jo fort larg në kohë do të ndodhë dhe do të jetë një shfaqje, mbështetje në nivelin më të lartë politik nga Evropa Juglindore. Pra jo vetëm nga Ballkani Perëndimor, por gjithashtu dhe me anëtarë të tjerë dhe të Bashkimit Evropian për të manifestuar mbështetjen tonë për Ukrainën, për popullin ukrainas, për ushtarët, për rezistencën e tyre dhe gjithashtu edhe për suksesin që ata po shënojnë në fushë betejë për t’ju thënë që e kuptojmë që po luftojnë për veten e tyre, për lirinë e tyre, por luftojnë po kështu për Evropën e për vlerat që janë tona dhe që i ndajmë me ta.

Faleminderit!